نمونه سوالات ادبیات وزبان فارسی (فرینازبدیعی)
ادبیات فارسی (1)
|
|
بیان معنی شعر و نثر |
|
|
|
قطره ی علم است اندرجان من وارهانش از هوا وزخاك تن خدایی او راست درخورنده بكوشیم فرجام كار آن بود كه فرمان ورای جهانبان بود همی خواست پیروزی و دستگاه نبود آگه از بخشش هور و ماه بدو گفت ارایدون كه رستم تویی بكشتی مرا خیره از بد خویی قطران برخود گرفت كه این كاربكند جمله عالم زین سبب گمراه شد كم كسی زابدال حق آگاه شد خم آورد پشت دلیر جوان زمانه بیامد نبودش توان شنبه روز قتل است. مردی از شرق برخاست آسمان را ورق زد وای بر جان تو كه بد گهری جان بری كرده ای و جان نبری |
|
|
|
معنی لغت معنی واژه های مشخص شده را بنویسید. نباید به گیتی كسی تاجور راهی به مراتب قرب نداری مرا مشاطه صبح می نامند. جولقیی سه برهنه می گذشت. لوای ستم برتوشد استوار از طلایه بگذشت شربه سبب خبث طینت نپذیرفت گذشت ها هیچ گاه به ختام نرسد |
|
|
|
دانش های ادبی 1ـ در بیت زیر كدام آرایه ی ادبی به كار رفته است؟ شر كه آن دید، دشنه باز گشاد پیش آن خاك تشنه رفت چوباد 2ـ «هفت پیكر» و «مثل چشمه مثل رود» به ترتیب از چه كسانی است؟ 3-درام چگونه نمایشی است؟ 4-به چه شعری شعر نویا شعر نیمایی گفته می شود؟ 5-قالب شعری است كه برای بیان عواطف و احساسات انسانی به كار می رود. الف) غزل ب) مثنوی ج) قصیده د) قطعه 6-ویژگی اصلی حماسه چیست؟ 7-ردیف وقافیه را در بیت زیر مشخص كنید. چو بشنید رستم، سرش خیره گشت جهان پیش چشم اندرش تیره گشت |
|
|
|
ت) خودآزمایی (4 نمره) 1-معادل امروزی «فرو بریم» و «قفا زدن» چیست؟ 2- در بیت « آمد آورد پیش خیر فراز گفت گوهر به گوهر باز» مقصود از گوهر اول و دوم چیست، 3-منظور نویسنده از «هنرمندان بسیاری خود را به قطار رساندند» چیست؟ 4-«بند پوتین را محكم بستن» كنایه از چیست؟ 5-در قطعه ی فردوسی زایر نامدار كیست؟ 6-در عبارت« آفریننده ای كه پرستیدن اوست سزاوار، دهنده ای كه خواستن جز از او نیست خوش گوار» بین كدام كلمات آرایه ی سجع دیده می شود؟ 7-سمك در گفت و گو با سیاه گیل چه كسی را برادر خود معرفی كرد؟ 8-چرا قیاس طولی خنده آوربود؟ 9-با توجه به قطعه ی «مسافر» راهگذار چه كسی است و به كجا سفر می كند؟ |
|
|
|
ث) درك مطلب 4 نمره 1-بیت های زیر را بخوانید و به پرسش ها پاسخ دهید. الف) به گردان لشكر سپهدار گفت كه این راز بایدكه ماند نهفت مگركان دلاور گوسال خورد شود كشته بر دست این شیرمرد 1- منظور شاعر از «راز» چیست؟ 2- منظور از «گوسال خورد» و «شیرمرد» چیست؟ 3- منظور از«سپهدار» كیست؟ ب) حالی كه آن لعل آبدار گشاد پیش آن ریگ آبدار نهاد 1- منظور از «ریگ آبدار» كیست؟ پ) در عبارت «قدرتی به من بخش تا روح خود را از تعلق به جیفه های ناچیز روزگاربی نیاز كنم» منظور از «جیفه های ناچیزروزگار» چیست؟ ج) منم آن تشنه ی گهر برده بخت من زنده، بخت تو مرده تو مرا كشتی و خدای نكشت مقبل آن كز خدای گیرد پشت 1- منظور از «تشنه ی گهر برده» كیست؟ 2- انسان مقبل چگونه انسانی معرفی شده است؟ د) در بیت زیر چه كسانی به سهراب معرفی شده اند؟ تو پور گو پیلتن رستمی زدستان سامی و از نیرمی و) نگاه می داشتند در عبارت «سمك و آتشك نگاه می داشتند تا قطران بخت» یعنی چه؟ ج)شعر حفظ 1-جاهای خالی را كامل كنید. الف) خوتیان آسمان تاچه شراب می خورند روح ................... شد عقل ............................ ب) گفتم ز........................... رسم وفا بیاموز گفتاز................................. این كار كم تر آید |
|
|
|
معنی شعر و نثر: اشعار زیر را به فارسی ساده و روان معنی كنید: |
|
|
|
قطره ی دانش كه بخشیدن زپیش متصل گردان به دریاهای خویش خم آورد پشت دلیر جوان زمانه بیامد نبودش توان بپیچید و زان پس یكی آه كرد زنیك و بد اندیشه كوتاه كرد در چراغ دو چشم وزد تیغ نامدش كشتن چراغ دریغ عاقل از بنهد این هستی و یاد چون شنید انجام فرعونان و عاد ور نبنهد، دیگران از حال او عبرتی گیرند از اضلال او باز در آن هوای مه آلود ، پاك كن های از ابر تیره ، خط خورشید را پاك می كرد خدایی كه چرخ گردان به خواست او و فرمان او پاینده نیرویی به من ده تا قدرت و توان خود را از روی كمال عشق و نهایت محبت تسلیم خواسته ها و رضای تو كنم. |
|
|
|
درك مطلب: با توجه به عبارات و ابیات زیر به پرسشها پاسخ دهید. |
|
|
|
الف ـ دانه ی معنی بگیرد مرد عقل ننگرد پیمانه را گر گشت نقل مقصود از پیمانه در بیت بالا چیست؟ ب ـ حالی آن لعل آبدار گشاد پیش آن ریگ آبدار نهاد مقصود از ریگ آبدا دربیت بالا چیست؟ ج ـ تو مرا كشتی و خدای نكشت مقبل آن كز خدای گیرد پشت پیام مصراع دوم چیست؟ دـ دریایم نیست با م از طوفان دریا همه عمر، خوابش آشفته است در این بیت پیام شاعر چیست و طوفان به چه معناست؟ وـ فردا او را بردار كنیم تا دیگران عبرت گیرند و ما را از آن نامی بود. ما را از آن نامی بود به چه معناست هـ ـ با تمام دل خود می گویم تا چراغ از تو نگیرد دشمن منظور از چراغ چیست؟ ط ـ دفتر آسمان پاره پاره فصل، فصل خزان بود در عبارت بالا آسمان نماد (مظهر) چیست؟ |
|
|
|
دانشهای ادبی الف ـ به چند بیت هموزن كه مصراعهای زوج آن هم قافیه هستند چه می گویند؟ ب ـ هفت پیكر و مثل چشمه مثل رود به ترتیب از چه كسانی است؟ ج ـ در این مصراع چه آرایه ای به كار رفته است؟ پیش آن خاك تشنه رفت چو باد دـ در بیت زیر ردیف و قافیه را مشخص كنید: چو بشنید رستم سرش خیره گشت جهان پیش چشم اندرش تیره گشت هـ به چه شعری شعر نیمایی گفته می شود؟ و ـ درام چگونه نمایشی است؟ |
|
|
|
خودآزمایی الف ـ مقصود از روشنی در دل من می بارد چیست؟ ب ـ بند پوتین را محكم بستن كنایه از چیست؟ ج ـ مردی از شرق آمد آسمان را ورق زد آسمان را ورق زد به چه معناست؟ د ـ درست آمد آورد گفت گوهر به گوهر آمد باز مقصود از گوهر اول و دوم چیست؟ معادل امروزی فرو بریم و قفا زدن هـ در این عبارت بین كدام كلمات آرایه ی سجع دیده می شود؟ آفریننده ای كه پرستیدن اوست سزاوار، دهنده ای كه خواستن جز از او نیست خوش گوار ح ـ در این عبارت بین چه كلماتی آرایه ی مراعات نظیر دیده می شود؟ اگر چه گاهی شهابی، مشق های شب آسمان را زود خط می زد و محو می شد. ط ـ در قطعه ی مسافر شاعر به كجا سفر می كند؟ |
|
|
|
معنی لغت الف ـ این آیینه ی تجلی همه تاریخ است. ب ـ چوپان از ملازمان شاه بود. ج ـ مرا مشاطه ی صبح و زینت بخش ریاحین و زهار می نامند. دـ این مرد با وجود كوچكی اعجوبه ای وـ مردم برای اشاعه ی آزادی زحمات بسیار كشیدند. رـ خاك مظهر فقر مخلوق در برابر غنای خالق است. زـ هم اكنون استاندار جدید، نزول اجلالی می كنند. |
|