سئوالات امتحان درس : ادبیات فارسی ( 3 )

 

سال : سوم نظام جدید متوسطه  رشته : علوم تجربی – ریاضی فیزیک

 

دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر کشور در خرداد ماه سال تحصیلی 1386 – 1387

 

ردیف

سئوالات

الف

1

ابیات و عبارات زیر را به نثر روان برگردانید .

بادهای تند گاهی قیه می کشیدند .

2

زرتشت او را کمر بسته ی خود کرده بود .

3

آری زمان فره جوانی را می پژمرد .

4

باز کشید از روش خویش پای .

5

گر به اقلیم عشق روی آری 

                      همه آفاق گلستان بینی .

6

کبوتران اشارت او را امام ساختند .

7

خم آورد بالای سرو سهی .

8

این ، صلت فخر است ، پذیرفتم و باز دادم که مرا به کار نیست .

9

به قهر یک قبضه ی خاک از روی جمله ی زمین برگرفت .

10

هر که شدت حلقه ی در ، زود برد حقه ی زر         

        خاصّه که در باز کنی ، محرم دروازه شود .

11

دایه ی ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد .

ب

1

با توجه به عبارات زیر معنی لغات مشخص شده را بنویسید .

در خبر است از صفوت آدمیان .

2

آن چاکر را لت زدی .

3

از بس میل گرفت ، نصف تنش لَمِس شد .

4

بانگ وهزاهز و غریو برخاست .

5

این چه ژاژ است و چه کفر است و فُشار ؟

6

کبوتران در مطاوعت وی روزگار گذاشتندی .

7

در چهارسالگی پشت قاش زین نشستم .

8

بار امانت عاشقانه در سُفت جان کشد .

ج

1

خودآزمایی

در عبارت « پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه ی روزی به خطای منکر نبرد . » به کدام صفات خداوند تأکید شده است ؟

2

نویسنده در عنوان داستان « گل دسته ها و فلک » چه ایهام لطیفی به کار برده است ؟

3

با توجه به بیت « وادی پر از فرعونیان و قبطیان است     /    موسی جلودار است و نیل اندر میان است » الف) منظور از « فرعونیان و قبطیان » چیست ؟            ب ) « نیل » استعاره از چیست ؟

4

در شعر « کاریز خوش دارد خیال کند   /  که رودها   /  تنها برای این هستند   /  که به او آب برسانند . » « کاریز»  نماد چه کسانی است؟

5

در بیت « این سر به مهر نامه ، بدان مهربان رسان       /     کس را خبر مکن که کجا می فرستمت . »  مقصود از  « نامه ی سر به مهر » چیست ؟

6

در بیت « راز نهان دار و خمش ، ور خمشی تلخ بود       /      آ« چه جگر سوزه بود ، باز جگر سازه شود .»  الف ) کدام کلمه ایهام دارد ؟              

ب ) مفهوم کنایی « جگر سوزه » چیست ؟

7

در بیت « کسی که نقطه ی آغاز هر چه پرواز است   /    تویی که در سفر عشق خطّ پایانی . » مرجع دو ضمیر « کسی » و « تو » را بنویسید .

8

بیت « چشم بگشا  به گلستان و ببین    /   جلوه ی آب صاف در گل و خار »  بیانگر کدام اصل مهم عرفانی است ؟

د

1

دانش های ادبی

نثر کتاب « سیاست نامه » جزو نثر ....................... محسوب می شود .

2

عبارت مقابل بیانگر کدام عنصر داستان است ؟  « فکر اصلی و مسلط  بر هر اثر است .»

3

نام پدید آورندگان آثار زیر را بنویسید .

الف ) برزیگران دشت خون      

   ب ) رجعت سرخ ستاره              ج ) تاریخ مسعودی

4

چه کسی کتاب « کلیله و دمنه » را از پهلوی به عربی ترجمه کرد ؟

5

در کدام نوع نقد ، منتقد به بررسی آرایه ها و زیبایی های ادبی می پردازد ؟

الف) نقد اخلاقی           ب ) نقدلغوی                      

  ج ) نقد فنی

6

در بیت « امیدها در دام حرمان درد می شد  /   بازار گرم عاشقی ها سرد می شود . » دو آرایه نام ببرید .

7

ادبیات عرفانی ما در حوزه ی کدام نوع ادبی قرار می گیرد ؟

8

مشهورترین اثر عبدالرحمان جامی چیست ؟ آن را به تقلید از کدام کتاب نوشته است ؟

ه

1

درک مطلب

مفهوم عبارت « استاد استدعای دست بوسی دارند .»  چیست ؟

2

با توجه به بیت « همی زور کرد این بر آن ، آن بر این   /   نجنبید یک شیر بر پشت زین .» مصراع دوم بیانگر چیست ؟

3

در عبارت « با اسفندیار با راه های خاکی نمی توان طرف شد . » منظور از« راه های خاکی » چیست ؟

4

مفهوم قسمت مشخص شده ی عبارت « آ« قدر حلقه به درها کوفتم تا عاقبت از بانک ملی سر در آوردم .» چیست ؟

5

با توجه به عبارت « چون حسنک بیامد همه برپای خاستند . بوسهل زوزنی بر خشم خود طاقت نداشت ؛ برخاست ، نه تمام و بر خویشتن می ژکید . » الف ) بوسهل زوزنی از هوادارن حسنک بود یا از مخالفان او ؟        ب ) کدام عبارت بیانگر این مطلب است ؟

6

در بیت « تو برای وصل کردن آمدی      /       نی برای فصل کردن آمدی .» خداوند در خطاب به موسی (ع) رسالت انبیا را چه می داند ؟

7

تقابل عشق و عقل در کدام یک از ابیات زیر مشهود است ؟

الف) مرا تا عشق صبر از دل برانده ست

          بدین امید جان من بمانده ست  .

 ب ) شود آسان ز عشق کاری چند  

                 که بود نزد عقل بس دشوار .

8

با توجه به بیت « یعنی کلیم آهنگ جان سامری کرد  / ای یاوران باید ولی را یاوری کرد . »

الف ) « آهنگ جان سامری کرد » یعنی چه ؟        

ب ) منظور از « ولی » در مصراع دوم کیست ؟

و

1

حفظ شعر

هرکاو شراب ................. روزی چشیده باشد           داند که سخت باشد ................... امیدواران .

2

بی وفا نگار من ، می کند به کار من                   

........................................................ .